Nadmierna masa ciała, a zaburzona gospodarka hormonalna u kobiet  

Opublikowano: 02.12.2019 r.


Z danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wynika, że w minionych dwóch dekadach problem z otyłością wśród społeczności starego kontynentu wzrósł trzykrotnie. Otyłych jest 10-20% mężczyzn i 10-25% kobiet. Z kolei nadwaga obejmuje aż 25-70% mieszkańców Europy [1]. W Polsce w latach 2003-2005 przeprowadzono badanie WOBASZ, które wskazuje, że na otyłość cierpi 20% kobiet i 21% mężczyzn, zaś nadwagę obserwuje się u 28% kobiet i 40% mężczyzn.

Udostępnij
Polub NutriLife.pl

Nadwaga i otyłość to nie tylko kwestia estetyki. Pociągają one za sobą również szereg problemów zdrowotnych, tj. nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, insulinooporność, cukrzyca typu II i nowotwory. Szczególnie ważną kwestią są zaburzenia hormonalne, czyli nieregularne miesiączki, zespół policystycznych jajników oraz bezpłodność. Związane są one z patologicznymi wartościami hormonów płciowych: luteinizującego, folikulotropowego, estradiolu oraz progesteronu. Przypuszcza się, że nieprawidłowości te związane są z często towarzyszącą im hiperinsulinemią, która zaburza proces wzrostu i dojrzewania komórek jajowych. Został udowodniony bezpośredni związek pomiędzy nadmierną masą ciała u kobiet, a upośledzonym wzrostem pęcherzyków w jajnikach i rzadszym występowaniem ciąż [1].

Badacze donoszą, że zaburzenia miesiączkowania znacznie częściej występują u kobiet z otyłością, niż u kobiet z prawidłową masą ciała [2, 3]. Podobną korelację obserwuje się przy zaburzeniach metabolicznych takich jak insulinooporność i hiperinsulinemia – częściej występują u pacjentek otyłych [4]. Jednak wprowadzenie prawidłowo zbilansowanej, wartościowej diety może hamować postępowanie wyżej wymienionych chorób. Zdrowe odżywianie wpływa na regulację metabolizmu hormonów płciowych i wydzielanie LH. Dieta bogatoresztkowa obniża stężenie estrogenów we krwi kobiet w okresie rozrodczym [5], zaś dieta ubogoresztkowa i wysokotłuszczowa może podnieść ich poziom [6]. Obecność błonnika pokarmowego powoduje obniżenie wydzielania insuliny przez trzustkę, co jest równoznaczne ze stabilniejszym i wolniejszym wchłanianiem substancji odżywczych przyjętych z pokarmem [7]. Wiele badań wskazuje również na wzrost insulinowrażliwości [8] oraz utratę masy ciała poprzez wprowadzenie większej ilości włókna pokarmowego do codziennego jadłospisu [9]. Jednak obecnie, odżywianie mieszkańców krajów rozwijających się i rozwiniętych jest dalekie od ideału. Obfituje ono w tłuszcze nasycone oraz węglowodany przetworzone, a ubogie jest w wyżej wspomniany błonnik. Prowadzi to do szerzenia się otyłości na całym świecie.

Wszelkie zaburzenia miesiączkowania u kobiet prowadzą do cykli bezowulacyjnych. Dowiedziono jednak, że racjonalna i prawidłowo zbilansowana dieta przyczynia się do redukcji masy ciała i jednocześnie reguluje cykle miesięczne [10, 11] oraz przywraca owulację [11, 12, 13, 14] u większości kobiet. Huber-Buchholz i wsp. udowodnili, że redukcja masy ciała chociażby o 5% prowadzi do wyrównania cykli menstruacyjnych [15]. Dlatego w przypadku takich pacjentek warto zmienić jadłospis na zdrowszy, gdyż jest to pierwszy i najważniejszy etap leczenia zaburzeń hormonalnych. Poza tym, redukcja masy ciała wpływa pozytywnie na wiele innych jednostek chorobowych, tj. insulinooporność, choroby układu krążenia, zaburzenia metaboliczne, hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia [11].

Bazując na przeprowadzonych badaniach [16], śmiało można wyciągnąć wniosek, że diety uwrażliwiające organizm na insulinę i redukujące masę ciała przynoszą korzyści jeśli chodzi o regulacje cykli miesięcznych oraz przyczyniają się do bardziej efektywnej finalizacji leczenia zaburzeń. Przed wdrożeniem jakiejkolwiek kuracji farmakologicznej, pacjentki z zaburzeniami hormonalnymi powinny podejmować się leczenia dietetycznego w okresie od trzech do sześciu miesięcy, a dopiero po tym czasie, jeśli nie będzie ono skuteczne, podjąć decyzję o innych środkach terapii hormonalnej.

Autor opracowania:


Literatura:  

  1. Sieradzki J., Czupryniak L., Małecki M.: Cukrzyca, tom 1 (2015) 205-206, 214-215
  2. Pasquali R., Casimirri F., Cantobelli S.: Insulin and androgen relationships with abdominal body fat distribution in women with and without hiper androgenism; Horm Res (1993) 39: 179-187
  3. White D.M., Polson D.W., Kiddy D.: Induction of ovulation with low dose gonadotropins in polycystic ovary syndrome; J Clin Endocrinol Metab (1996) 81: 3821-3824
  4. Morin-Papuonen L.C, Koivunen R.M., Ruokonen A.: Metformin therapy improves the menstrual pattern with minimal endocrine and metabolic effects in women with polycystic ovary syndrome; Fertil Steril (1998) 69: 691-696
  5. Rose D.P., Goldman M., Connolly J.M.: High fiber diet reduces serum estrogen concentrations in premenopausal women; Am J Clin Nutr (1999) 54: 520-525
  6. Longcope C., Feldman H.A., McKinley J.B.: Diet and sex hormone-binding globulin; J Clin Endocrinol Metab (2000) 85: 293-296
  7. Jenkins D., Jenkins A.L.: Dietary fibre and the glycemin response; Proc Soc Exp Biol Med. (1985) 80: 422-431
  8. Fukagawa N.K., Anderson J.W., Hageman G.: High-carbohydrate, highfiber diets increase peripheral insulin sensitivity in health young and old adults; Am J Clin Nutr (1990) 52: 524-528
  9. Stevens J.: Does dietary fibre affect food intake and body weight?; J Am Diet Assoc (1988) 88: 939-942
  10. Abbasi F., McLaughlin T., Lamendola C.: High carbohydrate diets, triglyceride-rich lipoproteins and coronary heart disease risk; Am J Cardiol (2000) 85: 45-48
  11. Andersen P., Seljefot I., Abdelnoor M.: Increased insulin sensitivity and fibrinolytic capacity after dietary intervention in obese women with polycystic ovary syndrome; Metabolism (1995) 44: 611-616
  12. Pasquali R., Casimirri F., Antenucci F.: Clinical and hormonal characteristics of obese amenorrheic hyperandrogenic women before and after weight lose; J Clin Endocrinol Metab (1989) 68: 173-179
  13. Guzick D.S., Wing R., Smith D.: Endocrine consequences of weight loss in obese, hyperandrogenic anovulatory women; Fertil Steril (1994) 61: 598-604
  14. Hollman M., Runnebaum B., Gerhard I.: Effects of weight loss on the hormonal profile in obese, infertile women; Hum Reprod (1996) 11: 1884-1891
  15. Huber-Buchholz M.M., Carey D.G.P., Norman R.J.: Restoration of reproductive potential by lifestyle modification in obese polycystic ovary syndrome: Role of insulin sensitivity and luteizing hormone; J Clin Endocrinol Metab (1989) 84: 1470-1474
  16. Pasquail R., Gambineri A., Biscotti D.: Effect of long-term treatment with metformin added to hypocaloric diet on body composition, fat distribution, and androgen, and insulin levels in abdominally obese women with and without the polycystic ovary syndorme; J Clin Endocrinol Metab (2000) 85: 2767-2774
Udostępnij
Polub NutriLife.pl




  Autor publikacji

lic. Karolina Jachimowicz

lic. Karolina Jachimowicz

Studentka dietetyki na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie oraz trener personalny. Zdrowym odżywianiem i aktywnością fizyczną interesuje się od 6 lat. Lubi dzielić się swoją wiedzą i inspirować innych do zmiany nawyków żywieniowych. Wolne chwile spędza w kuchni. [profil autora]


Zobacz także

Charakterystyka mleka różnych gatunków zwierząt i człowieka
Charakterystyka mleka różnych gatunków zwierząt i człowieka
Czasopismo:O nas | Redakcja | Dla autorów | Patronat medialny | Kontakt
Serwis: Reklama | Regulamin | Pomoc | Kanały informacyjne (RSS)
Copyright © 2019 NutriLife.pl
  
//www.honcode.ch/HONcode/Seal/HONConduct186547_s1.gif